Voorkom meetfouten: zo herken je het verschil tussen aflezing en nauwkeurigheid

In de praktijk zien we vaak dat bij het gebruik van bijvoorbeeld een schuifmaat de begrippen aflezing (ook wel schaalverdeling) en nauwkeurigheid door elkaar worden gehaald. Veel gebruikers gaan ervan uit dat de schaalverdeling óók de nauwkeurigheid bepaalt. Dat klinkt wel logisch, maar is niet waar. 

Een digitale schuifmaat kan bijvoorbeeld een aflezing hebben van 0,01 mm, maar een nauwkeurigheid van ±0,02 mm. Oftewel: je kunt heel precies zien wat je meet, maar dat betekent niet automatisch dat de meting ook betrouwbaar is.
In dit artikel leggen we het verschil uit en laten we zien waarom dit voor elke meting belangrijk is.

Wat is aflezing?

De aflezing is de kleinste eenheid die je kunt zien op de schaal of het display van een schuifmaat. Het vertelt je hoe fijn de meetwaarde wordt weergegeven maar dat zegt niets over de betrouwbaarheid van die waarde.
Bij digitale schuifmaten is de aflezing meestal 0,01 mm, bij analoge schuifmaten met een noniusschaal is dit vaak 0,05 mm. (lees hier meer over de aflezing van een noniusschaal)

Wat is nauwkeurigheid?

De nauwkeurigheid geeft aan hoe dicht de gemeten waarde bij de werkelijke waarde ligt. Dit is de maximale afwijking die de schuifmaat mag hebben t.o.v. de exacte afmeting van het te meten object.

Voor een standaard schuifmaat ligt de nauwkeurigheid meestal rond de ±0,02 mm tot ±0,05 mm. Dit is afhankelijk van het type en kwaliteit van de schuifmaat. Daarnaast speelt het meetbereik een belangrijke rol. Bij een digitale schuifmaat met een meetbereik tot 1000 mm kan de nauwkeurigheid oplopen tot ±0,07 mm en bij de variant met noniusaflezing tot ±0,15 mm.

Kortom: de aflezing bepaalt de kleinste meeteenheid die je kunt zien, terwijl de nauwkeurigheid bepaalt hoe betrouwbaar de meetwaarde is in vergelijking met de werkelijke waarde. Een schuifmaat kan een fijne aflezing hebben, maar als de nauwkeurigheid laag is, kunnen de meetresultaten nog steeds onnauwkeurig zijn.

In deze visual zie je met één oogopslag het verschil tussen aflezing en nauwkeurigheid bij het gebruik van een schuifmaat. De blauwe pijl geeft de afgelezen waarde aan (20,75 mm). Daaronder staat een groene band, die het nauwkeurigheidsbereik weergeeft. Dat bereik (bijvoorbeeld ±0,05 mm) laat zien tussen welke waarden de werkelijke maat zich kan bevinden.

Direct aan de slag met nauwkeurige metingen?

Ontdek ons volledige assortiment professionele meetgereedschappen in de webshop, van analoge en digitale schuifmaten tot micrometers en kalibratiehulpmiddelen.