Wat is het aandraaimoment van een bout?

Centrale informatie

support phone email

31 (0)55 538 47 47

Home > Blog

Wat is het aandraaimoment van een bout?

Bevestigingstechniek, 25 May 2018

Het aandraaimoment - of aanhaalmoment - is het moment (kracht x arm) waarmee je de bout mag aandraaien.

Door het aandraaien van een bout ontstaan spanningen in het materiaal van de bout en van de constructiedelen. Om te voorkomen dat deze spanningen leiden tot schade aan de schroefdraad en de te klemmen constructiedelen -of zelfs tot het breken van de bout- worden bouten met een vooraf bepaald aandraaimoment vastgedraaid.

Dit aandraaimoment wordt weergegeven in Newtonmeter (Nm). Stel dat je met een kracht (F) van 10 kg op het uiteinde van 1 meter lange (d) steeksleutel duwt, dan creëer je een moment (M) van 100 Nm (10kg = ongeveer 100 N). Maar aangezien dit in de praktijk niet mogelijk is gebruik je een momentsleutel om de bout gecontroleerd vast te draaien. Is de ingestelde waarde bereikt, dan hoor of voel je een klik.

aanhaalmoment = kracht x arm

 

Wrijving


Een belangrijk aspect is de wrijving. Een groot deel van het benodigde aandraaimoment is namelijk nodig om de wrijving van de schroefdraad en van de onderkant van de boutkop te overwinnen. Een klein deel wordt uiteindelijk voor de klemkracht gebruikt.

wrijving bij aanhaalmoment

Een bout die voorzien is van een smeermiddel is met minder kracht aan te draaien en heeft dus ook een lager aandraaimoment nodig dan een bout zonder smeermiddel. Draai je hem toch met een hoger moment aan, dan kan de schroefdraad beschadigd raken (door de vloeigrens van de bout). De kans bestaat dat de benodigde klemkracht niet gehaald wordt en dat de boutverbinding zal falen. Andersom heeft dezelfde bout zonder smeermiddel -met een hoge wrijvingscoefficiënt- een hoger aandraaimoment nodig. Hieruit blijkt dat het heel belangrijk is dat je het wrijvingscoefficiënt weet. Weet je dit niet dan bestaat de kans dat de bout niet eens vast zit, of je beschadigt de schroefdraad.

Voor nieuwe en ongesmeerde bouten wordt vaak een wrijvingscoefficiënt van µ 0,14 gehanteerd. 

 

Voorspankracht

De voorspanning is de klemkracht in Newton (N) die nodig is om de constructiedelen tegen elkaar aandrukt te houden zodat deze delen niet ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. De voorspanning is o.a. afhankelijk van het aandraaimoment en het wrijvingscoëfficiënt van de bout.

Bij een te lage voorspanning kunnen de constructiedelen ten opzichte van elkaar bewegen waardoor de boutverbinding los kan komen en een te hoge voorspanning kan o.a. vervorming van de schroefdraad en constructiemateriaal tot gevolg hebben.

voorspanning

 

Richtwaarden met voorspankrachten en aandraaimomenten

(Bij grove/normale schroefdraad, wrijvingscoefficiënt µ 0,14) 

 

Metrisch 

Voorspankracht in N

Aandraaimoment in Nm
8.8 10.9 12.9 8.8 10.9 12.9
M4 4.300 6.300 7.400 3,3  4,8 5,6
M5 7.000 10.300 12.000 6,5 9,5 11,2
M6 9.900 14.500 17.000 11,3 16,5 19,3
M7 14.400 21.100 24.700 18,7 27,5 32,2
M8 18.100 26.600 31.100 27,3 40,1 46,9
M10  28.800 42.200 49.400 54 79 93
M12 41.900 61.500 72.000 93 137 160
M14 57.500 84.400 98.800 148 218 255
M16 78.800 115.700 135.400 230 338 395
M18 99.000 141.000 165.000 329 469 549
M20 127.000 181.000  212.000  464 661 773
M24 183.000 260.000 305.000 798 1136 1329
M27 240.000  342.000 400.000 1176 1674 1959
M30 292.000 416.000 487.000 1597 2274 2662
M33 363.000 517.000 605.000 2161 3078 3601
M36 417.000 608.000 711.000 2778 3957 4631
M39 512.000 729.000 853.000 3597 5123 5994

Voor specifieke/kritische toepassingen raden wij aan om de juiste waarden mee te nemen in een calculatie. Hier helpen wij je graag mee.

 

Dit artikel is mede tot stand gekomen dankzij Nord-Lock. Nord-Lock is bekend om haar wigborgingsproducten. Deze worden wereldwijd toegepast omdat ze boutverbindingen die worden blootgesteld aan extreme trillingen en dynamische belastingen betrouwbaar borgen. Het systeem kan niet per ongeluk loskomen, omdat het als een wig onder de boutkop of moer fungeert. Een ideale oplossing voor boutverbindingen waarbij absoluut niets fout mag gaan. Lees meer op de website van Nord-Lock. Uiteraard vind je Nord-Lock producten in de Duursma webshop (account is nodig).

 


 

Lees ook:

 

>> Wat betekent 8.8 op een boutkop?

 

>> Uitwendig schroefdraad herkennen

 

>> Hoe geef ik de juiste lengte van een bout of schroef aan?

Hebben wij je met dit artikel geholpen?

Ja      Nee
2 Reacties

Loek van der Zanden, 22 May 2019

Beste,

Met welke formule zijn deze waardes tot stand gekomen?

gr Loek

Rene Somer, 3 November 2018

Hallo,

Bedankt voor de uitleg. Ik ben op zoek naar het aandraaimoment van M10 bouten (8.8) in een Aluminium versnellingsbak van een invalide autootje.
Kunt u me daar iets over zeggen?

Bij voorbaat dank
René