Zo voorkom je meetfouten met een schuifmaat

Centrale informatie

support phone email

31 (0)55 538 47 47

Home > Blog

Zo voorkom je meetfouten met een schuifmaat

Gereedschappen, 9 July 2018

Meten met een schuifmaat lijkt simpel, maar ongemerkt kun je toch enkele foutjes maken. Met een verkeerd meetresultaat als gevolg. Wij geven je - met dank aan Mitutoyo - enkele tips die je helpen om deze fouten te voorkomen zodat je de juiste meetwaarde afleest.

 

Voordat wij verder gaan laten we je eerst zien uit welke onderdelen de (analoge) schuifmaat bestaat. Een aantal van de gebruikte termen kom je verderop in dit artikel weer tegen, dus dan is het handig als je weet waar wij het over hebben.

   
1. Binnenmeetbekken 6. Referentievlak
2. Klemschroef 7. Maatverdeling 
3. Slede  8. Nonius 
4. Dieptemaat  9. Buitenmeetbekken 
5. Liniaal  10. Hoogtemeetbekken 

 

Zo lees je de meetwaarde af


aflezing nonius schuifmaatDe meetwaarde van een analoge schuifmaat bepaal je door de afgelezen waarde van de maatverdeling en de waarde van de nonius bij elkaar op te tellen. Je leest de nonius af op de plaats waar een streepje van de nonius precies in het verlengde van een streepje van de maatverdeling ligt. In het voorbeeld rechts heeft de schuifmaat een aflezing van 0,05 mm.

  • A: Aflezing maatverdeling
  • B: Aflezing nonius
  • C: Meetwaarde (=A+B)

 

 

Voorzorgsmaatregelen

Met de onderstaande tips zorg jij ervoor dat je met jouw schuifmaat de juiste meetwaarde afleest.

 

Meetkracht

Oefen geen grote kracht op het werkstuk uit. Te veel meetkracht resulteert in een meetfout doordat de meetbek gaat kantelen.

meetfout schuifmaat teveel kracht 

 

Parallaxfout

Door het hoogteverschil tussen de bladen van de noniusaflezing en de maatverdeling ontstaat een parallaxfout wanneer je in een schuine richting (positie A) op de af te lezen schaal kijkt. Lees de maatverdeling/nonius dus altijd af vanuit een kijkhoek loodrecht op het af te lezen punt van de schaal.

meetfout schuifmaat parallaxfout

 

Buitenmeting

Breng het werkstuk altijd zo dicht mogelijk bij het referentievlak en laat de meetvlakken zo goed mogelijk op het werkstuk aansluiten.

meetfout schuifmaat buitenmeting

 

Binnenmeting

Plaats de binnenmeetbekken zo diep mogelijk in de opening en laat ze goed op het werkstuk aansluiten.

  • (1) Zoek de grootste waarde (boring)

  • (2) Zoek de kleinste waarde (groef)
meetfout schuifmaat binnenmeting

 

Dieptemeting

De dieptemaat moet loodrecht op het te meten oppervlak staan.

meetfout schuifmaat dieptemeting

 

Hoogtemeting

Zorg dat de meetvlakken goed op het werkstuk aansluiten.

meetfout schuifmaat hoogtemeting

 

 

Andere foutfactoren zoals afleesnauwkeurigheid, referentie hoekrechtheid en haaksheid van de meetbekken vallen binnen de instrumentele fouttoleranties. Zolang de schuifmaat voldoet aan deze toleranties verzoorzaken deze factoren geen problemen.

 

Zo gaat jouw schuifmaat langer mee

Tot slot nog enkele punten van aandacht rondom het gebruik van een schuifmaat.  

  • Vóór het meten moet je alle stof, vuil en spaanders van de geleidingen, meetvlakken en maatverdelingen verwijderen.
  • Voordat je gaat meten met de schuifmaat, zorg je ervoor dat de nullijnen van de schuifmaat en de nonius overeenkomen wanneer de schuif gesloten is. Er mag geen lichtspleet tussen de meetbekken te zien zijn wanneer je ze tegen het licht houdt.
  • Voordat je metingen met de dieptemeter uitvoert, zorg je ervoor dat de nullijnen van de schuifmaat en de nonius overeenkomen wanneer het meetoppervlak en het referentieoppervlak zijn ingesteld op een vlakplaat.
  • Gebruik de schuifmaat nooit om aan draaiende werkstukken te meten; dit is gevaarlijk en bovendien slijten de meetvlakken snel.
  • De geleidingen van de schuifmaat moeten altijd voorzien zijn van een dunne film schone olie. Het ontbreken van olie kan krassen op de referentievlakken veroorzaken waardoor de beweging van de slede niet meer soepel zal gaan.

 

Bron: Mitutoyo

 


 

Lees ook:

 

>> Hoe lees je een analoge schuifmaat af?

 

>> Welke metingen kun je met een schuifmaat uitvoeren?

 

>> Hoe lees je een analoge schroefmaat af?

 

Hebben wij je met dit artikel geholpen?

Ja      Nee
4 Reacties

Andre Vanderschrieck, 9 September 2021

Aan het uiteinde van de dieptemaat zit standaard een kleine inkeping met een bochtje.
Wat is hier de bedoeling van ?
Of is dit bedoeld als een soort van gebruiker veiligheid ?

 

Antwoord:

De versmalling van de  dieptemaat is bedoeld om de meting betrouwbaarder te maken. Het contactoppervlak wordt kleiner en daarmee wordt de kans op meetfouten ook kleiner.

Eric, 7 September 2020

Ik vraag me af waar de gleufjes voor zijn als je de schuifmaat helemaal op 0 zet. Dus als je hem helemaal dicht schuift zijn er 2 gleufjes te zien.
Oftewel de inkepinkjes in de binnenmeetbekken en de buitenmeetbekken.
Waar dienen die voor?

 

Antwoord:

Het antwoord is eigenlijk terug te voeren op de productie. Het zou zeer lastig zijn om de meetbekken tot op de liniaal te laten doorlopen en ook tot precies in de hoek heel nauwkeurig te slijpen.
In theorie is dit zeker mogelijk, maar zou de kosten onnodig opvoeren. Daarnaast is het weinig nuttig. Het zou alleen nuttig kunnen zijn voor producten die plat en precies hoekig moeten zijn om op die hoek te kunnen meten.

In de praktijk heeft dit geen invloed op het gebruik, terwijl de kosten lager zijn.

Anne van Otterlo, 10 September 2018

Hartelijk dank voor uw aanvulling!

Groet,
Duursma BV

ad, 8 September 2018

zo gaat ie nog langer mee:

opbergen schuifmaat:
nooit helemaal op nul schuiven en zeker niet in de nul stand vergrendelen met borgschroefje.
(temperatuur schommelingen)